SİZİ ARAYALIM

Oryantasyon Nedir?

Oryantasyon Nedir?

Oryantasyon Nedir?

15.05.2020 10:32:56

Oryantasyon Ne Demek?

Oryantasyon, yönlendirme, kılavuzluk etme anlamlarını taşıyan ve Fransızca ‘‘orientation’’ kelimesinin Türkçe söylenişidir. İş hayatında kullanılan bir terimdir. Oryantasyon, işe alıştırma programıdır. Oryantasyon’ un eş anlamı ‘‘uyum sağlama, alıştırma’’ anlamına gelir. Oryantasyon genellikle yeni dahil olduğunuz bir grup, kurum ya da oluşuma daha etkili yani heyecanını atmış olarak katılım sağlayabilmek için kullanılır. Daha etkili, daha verimli, heyecanını atmış. Artık siz hangisini kullanmak isterseniz. 

Bir ilan gördünüz, biraz araştırma yaptınız, gerekli şartları taşıdığınızı fark ettiniz. İletişime geçtiniz ve CV bıraktınız. Bir gün sizi arayıp başvurunuzun olumlu sonuçlandığını söylediler. Tebrikler! İşe alındınız. Onlarca kişi arasından seçildiniz. Peki, size ‘‘Yarın gel başla’’ mı diyecekler? Tabii ki böyle bir şey söylemeyecekler. Yarın ofiste ilk gününüz. Kim hangi departman da ve hangi görevde tanıştırılırsınız.

Oryantasyon Eğitimi Şart

Şirketi daha çabuk tanırsınız, çalışanlarla daha çabuk iletişim kurarsınız, daha çabuk ve daha rahat iş yapabilirsiniz, neyi kimden ne zaman nasıl isteyeceğinizi deneme yanılma yolu ile değil de size gösterilen doğrultuda talep edebilirsiniz. Eğer oryantasyon eğitimi verilmezse, bu saydıklarımızı deneme yanılma yoluyla tecrübe edebilirsiniz ama işe alışma süreciniz uzayabilir. Sonuçta her insan aynı kabiliyete sahip değil.

Sonuçta rakipleriniz var ve hızlı bir şekilde onları geçmeniz lazım. Oryantasyon sizi bu durum için bir adım öne taşır. İşveren işe aldığı kişiyi bu süreçte daha iyi gözlemler, işe başlayan da şirket süreçlerini öğrenir, karşılıklı bir kazan-kazan durumu vardır. Üniversiteye başladığım ilk gün oryantasyon namına bir şey göremedim.

Deneyime sahip olan arkadaşların anlattıkları ile yola koyuldum. Ve birçok şey ayağıma dolandı. Şimdi şöyle bir düşündüğümde ilk sene FF sayımın fazla olmasının sebebi bana oryantasyon eğitiminin verilmemiş olması. Çünkü ben sınav geçmek için gerekli not ağırlığı kaçtır, sınavlardan kaç alırsam ders tehlikeye girer ve durumu toparlamam için sonraki sınava daha iyi hazırlanmam gerekir gibi konuları bilmiyordum.

Oryantasyon Nerelerde Kullanılır?

Bu sorunun cevabını tahmin etmesi zor değil.  Hani okulun ilk günü size etraf gezdirilir ya da üniversitenin ilk günü size bir konferans verilir. İşte bunlar da birer oryantasyon eğitimidir. Tabi bunlar biraz basit olanları. Asıl oryantasyon yeni bir işe başladığınızda kullanılır ve kariyer yönetimi için çok kilit bir noktadır. Şimdi temel konumuza geri dönebiliriz. Oryantasyon eğitimi günümüzde maalesef kurumsal şirketlerle sınırlı kalmakta.

Oryantasyon Ne Kadar Sürer?

Ben genelde ‘‘ilk gün’’ deyip duruyorum ama oryantasyon bir süreçtir. Bu süreci ise işin ehemmiyeti belirler. Bu süreç bir gün de olabilir, bir hafta ya da bir ay da. Temelde işin karmaşıklığına ve pozisyon önemine göre 2 hafta 6 ay arasında değişebilir.  Aslında toplumumuzda oryantasyon kültürü vardır. Nasıl mı? Bir işe girdiğinizde ki bu hangi iş olursa olsun önemi yok çevre tanıtılır ne yapmanız gerektiği gösterilir ve ‘‘yarın gel başla’’ diye talimat verilir.

İlk başlarda bir yanlışınız olursa hemen düzeltilir, doğrusu ne ise gösterilir yani size yardım edilir. İşe alışana kadar bir deneme ve eğitim sürecine girersiniz. İşverenler her zaman için en iyi elemana sahip olmak ister. En deneyimli olanını eksik olan pozisyona en yatkın olanını seçer. Böyle biri yok mu? Gerekirse kendi yetiştirir. İşveren tarafından amaçlanan mümkün olan en kısa zamanda kişinin işe adapte olmasıdır.

Başarılı Bir Oryantasyon için Nelere Dikkat Edilmeli?

İşe alıştırma, işe alma fonksiyonunun bir parçası olarak görülmelidir. Personel, grup olarak değil tek tek ele alınmalıdır. Oryantasyon, personel fiilen işe başlamadan önce gündeme gelip belirlenmelidir. Eğitimi verecek olan şahsın donanımlı ve konu hakkında yeterli deneyim seviyesinde olması da şarttır.

Oryantasyon Eğitiminin Amacı

Oryantasyon eğitiminin en önemli yanı da her çalışanı deneyim yönünden az çok eşit duruma getiriyor olması. İşe alıştırma eğitiminin amacı bireye işi ile yetenekleri arasında bir ayarlama yapma ya da yeteneklerini en iyi gerçekleştireceği işi seçme olanağı vermesidir. İşe alıştırma eğitiminin temel amacı, personeli işletmeye kazandırmaktır. Başarılı bir işe alıştırma programı, şirket ve yeni personelin beklentilerini karşıladığı için gereklidir ve aşağıda yazdığım maddelere yarar sağlamaktadır.

  • Yeni personele şirketin departman hedeflerini, değerlerini tanıtıp kendisinin bütün içindeki rolünü anlaması.
  • Öğrenme süresini kısaltması ve personelin hedefleri gerçekleştirmesine yardımcı olması.
  • Personele ilişkin misyon, hedef, değerleri, organizasyon yapısı ve fonksiyonları ile ilgili temel bilgileri sunarak pozitif iş ilişkileri geliştirmesini sağlaması
  • Zaman ve emekten tasarruf sağlaması.
  • İşe alıştırma eğitimi ile başlama dönemlerinin ilk aylarında oldukça yüksek olan işten ayrılma eğiliminin azaltılması.

Ayrıca bu maddeler oryantasyon çeşitlerinin temel taşlarıdır.

Oryantasyon Çeşitleri Nelerdir?

Oryantasyon çeşitleri Temel oryantasyon ve Mesleki oryantasyon olmak üzere iki çeşittir.

Temel Oryantasyon

Temel oryantasyon’ da şirketin kurumsal yapısı, geçmişi ve bugünü, alt-üst yapısı, üst yapıyı yöneten yönetici isimleri, şirketin organizasyon yapısı, maaş ödemelerinin ne zaman ve nasıl olduğu, üretilen mal ve hizmetlerin ne olduğu, şirketin amacının ne olduğu, şirketin kuralları ve politikaları, ücret ödeme günlerinin ne zaman olduğu, ne gibi hataların cezaya tabi tutulduğu, tatil günleri ve izin alma şartları, paydos ve mola saatleri, ulaşım şekli ve servis olanağı, personel yönetmeliği gibi genel bir eğitim verilir. Alt –üst çalışanlarla tanıştırılma yine temel oryantasyonda gerçekleşir.

Mesleki Oryantasyon

Mesleki oryantasyon’ da çalışanın işbaşında öğrenerek uygulamayı kolaylaştırması ve işe uyum sürecinin kısaltılması amaçlanır. Bu süreçte oryantasyon sorumlusunun, çalışanın hangi bilgiye nasıl erişebileceğini açıklaması, çalışma ortamı alışkanlıklarının ve şirket çalışanları kültürünün aktarılması, yeni çalışan için risk barındıran bir iş ise oryantasyon süreci boyunca gerekli güvenlik önlemlerinin alınması gibi daha ileri kapsamda verilen eğitimdir. Ayrıca bu iki oryantasyon çeşidi iş başında eğitimin yapıldığı anlamına gelir.

İşbaşında Eğitimin Aşamaları

  • Eğitilecek personel hazırlanır.
  • Eğitilen personele asıl çalışma ortamında yapacaklarının gösterilmesi.
  • İşi tek başına yapabilir hale gelmesinin sağlanması.
  • Tekrar yardıma ihtiyacı olduğunda kimden yardım isteyebileceğinin gösterilmesi.

Ayrıca işbaşında eğitimin önemli olan bir tarafı var. Öğrenme isteğinin iş başında uygulamalı olarak daha rahat uyandırılması ve sonucunda da kişinin görevden uzaklaşmamış olması işbaşında eğitimin önemli, avantajlı yönleridir.

Oryantasyonun Bir Tarihi Var Mı?

Konuyu araştırdığımızda tarihsel süreçte çok eskilere dayanan bir kavram olmadığı görülür. Daha önce de söylediğim gibi. Kültürümüzde oryantasyon hep vardı aslında, ama kavramsal olarak bir adı yoktu. Bu kavram yeni ortaya çıktı ve maalesef sadece kurumsal şirketlerde uygulanıyor. Yani öyle yaygın olarak her yerde gördüğümü söyleyemem.

Oryantasyon eğitimi işçinin mi işverenin mi işine yarar?

Oryantasyon eğitimi işçi için deneyim ve işe hızlı adapte olma, işveren için yeni işçiden kısa sürede tam verim almak açısından karşılıklı bir kazanç durumunu ortaya çıkarır.

Oryantasyon eğitimi verilmesini özellikle talep edebilir miyim?

Genellikle her özel kurum oryantasyon eğitimi verir. Vermeme durumu söz konusu olursa eğitim isteme hakkınız vardır.

Oryantasyon ile ilgili bir bakanlık, kurum ya da kuruluş var mı?

Geneli itibari ile ülkemizde böyle bir kurum mevcut değildir. Bazı belediyelerin insan kaynakları ve eğitim departmanları bu alanda hizmet vermekte.